12 Adımda Balık Çiftliği Kurmak ve Balık Yetiştiriciliği Yapmak

balık çiftliği

Balık çiftliği kurmak kapsamlı ve geliştirilmesi açık iş fikirleri arasında yer alıyor. Gıda ürünleri arasında ülkemizde ve neredeyse dünyanın yüzde 70’inde en çok talep gören ürünler arasında yer almaktadır. Balık çiftliği kurarak balık yetiştiriciliği yapmak özellikle artan küresel ısınma ile birlikte gün geçtikçe daha fazla talep görecek iş fikirleri arasında yer alacaktır.

Uzun vadeli ve standart sektör büyümesi üzerinde bir büyüme kaydetmek isteyen yatırımcılar en çok önerilen iş fikirleri arasında yer almaktadır. Ancak ülkemizde çeşitli su alanları üzerinde kurulan kafes balık sistemlerini kurmak gerçekten uzun soluklu ve zahmetli bir süreçtir. Bakanlık bu tür balık çiftliklerini kurmak isteyen yatırımcılardan çok ciddi belgeler ve izinler alınmasını talep etmektedir. Dolayısıyla bu işe girmek isteyen yatırımcıların yatırım sermayesinin ortalama üzerinde olması gerektiğini belirtmeliyiz.

Göl, gölet, nehir veya deniz üzerinde kurulacak olan balık çiftliklerini kurmak isteyen yatırımcıların bu 12 adımlık süreci net olarak uygulaması gerekiyor. Adımların 9’u doğrudan bakanlık tarafından talep edilen süreçleri içeriyor.

1.ÇİFTLİK ALANINA KARAR VERMEK

balık çiftliği (1)

Balık çiftliği kurmak isteyen yatırımcılar öncelikli olarak balık yetiştiriciliği yapmak üzere kurulacak olan çiftliğin su havzasını belirlemelidirler. İlgili su havzasının mevcutta balık yetiştiriciliğine de uygun olması gerekiyor. Dolayısıyla mevcut su havzasında yetişen bir balık türü tercih edilmek zorunda kalınacak. Aksi takdirde bağımsız ve betonarme bir havuz yapısı üzerinde çiftlik kurulumu gerçekleştirmek zorunda kalınacaktır.

Çiftlik alanını kararlaştırırken ilgili çiftlik alanının pazara olan uzaklığı da mutlaka göz önüne alınmalıdır. Balıklar taze olarak tüketilmek zorundadır. Dolayısıyla satış pazarlarına uzaklık hem ciddi nakliye masraflarını ortaya çıkartacak hem de taze ürünün daha fazla fiyata satılması sırasındaki ek gelir kaybına neden olabilecektir.

Çiftlik alanı bu aşamada kritik öneme sahiptir. Bakanlık ek olarak ilgili su havzası için ciddi incelemeler talep ediyor. Dolayısıyla suyun kalitesi de bu aşamada önem arz ediyor.

2. BALIK TÜRÜNÜ SEÇMEK

balık yetiştiriciliği (7)

Balık türü bir balık çiftliğinin en kritik aşamasıdır. Aynı anda çok sayıda kafes kurma imkanı olan girişimciler birçok farklı balık türünü seçebilir. Ancak mevcut çiftlik sahipleri; bir balık türünü seçmenin o balığa yönelik çalışmalara odaklanılması sayesinde daha fazla gelir avantajı içerebileceğini belirtiyor. Dolayısıyla bir odak noktası seçmek kıymetlidir. Ancak pazarda aynı balık türü için ciddi arz bulunuyorsa; birçok farklı balık türü de seçilebilir.

Ülkemizde yetiştiriciliği en çok yapılan balık türleri ve genellikle birçok farklı havzada kolaylıkla yetiştirebilen balık türleri şunlardır:

  1. Çipura
  2. Levrek
  3. Alabalık
  4. Sazan
  5. Turna
  6. Mercan
  7. Mersin Balığı
  8. Karagöz

İlgili balık türü seçilirken; mevcut su havzasında yetişen balık türleri de göz önünde bulundurulmalıdır. En çok verim hangi balıkta alınacaksa o balık türünü seçmek elbette uzun vadeli daha mantıklı bir yaklaşım olacaktır. Bu aynı zamanda maliyet düşüşünü de beraberinde getirecektir.

3. BALIK ÇİFTLİK İÇİN ÖN BAŞVURUDA BULUNULMASI

balık çiftliği (2)

Türkiye’de balık çiftliği açmak isteyen girişimci ve yatırımcıların bağlı olduğu bakanlık Tarım ve Orman Bakanlığı‘dır. Dolayısıyla sizin ilinizdeki il müdürlüğü ile doğrudan temas halinde olmanız gerekiyor. Maalesef ülkemizde bu tür yasal prosedürler çok sık değişikliğe uğramaktadır. Resmi işlemleri başlatmadan önce şahsen il müdürlüğüne başvuruda bulunmanızı öneriyoruz.

Balık çiftliği için ön başvuruda bulunmak üzere sağlamanız gereken tek belge dilekçedir. Bu dilekçeyi nasıl dolduracağınız ve hangi bilgileri ekleyeceğinizi yine il müdürlüğü danışma masasından alabilirsiniz. Genel olarak iletişim ve tesis kurulacak alanın bilgileri talep ediliyor.

4. ETÜT RAPORLARI

balık çiftliği (3)

Bakanlık ilgili başvuru sonrasında personelini çiftlik kurulacak olan havzaya yönlendirmektedir. Burada çeşitli analizler ve araştırmalar gerçekleştiriliyor. Aynı zamanda ilgili su havzası üzerindeki diğer balık çiftliklerinin durumu da inceleniyor. Eğer buradaki çiftlikler kapasitelerinin yarısından fazla faaliyet gösteriyorsa; potansiyel alınıyor ve yeni çiftlik için yatırımcıya fırsat sağlanıyor.

Etüt raporu 2 farklı şekilde düzenleniyor. Bakanlıklarda genel olarak “Ön Etüd Raporu” veya ‘’Kuluçkahane Ön Etüd Raporu’’ düzenleniyor. Her iki raporun da genel olarak içeriği aynıdır. Raporlardan birini mutlaka onay halinde almanız gerekiyor.

5. KROKİ ve NUMUNE ALIMI

balık yetiştiriciliği

Bakanlığın etüt raporunu aldıktan sonra; yatırımcının tamamlaması gereken 2 süreç vardır.

A. Kroki Hazırlanması

Balık çiftliği kurulacak olan alanın haritası, yol güzergahları ve diğer çiftlikleri gösterir bir harita hazırlamanız lazım. Bir harita mühendisinden bu yönde bir hizmet almanız gerekecek.

B. Numune Alınması

Çiftlik kurulacak olan su havzasından da yine bakanlık onaylı bir laboratuvardan analiz yaptırmanız gerekiyor. Bunun için de onaylı bir laboratuvardan hizmet almanız gerekecek.

6. İZİN BAŞVURUSU

balık yetiştiriciliği (1)

Balık yetiştiriciliği yapmak üzere etüt, kroki ve numune süreçleri tamamlandıktan sonra işletmenizi kurmak üzere bakanlıktan izin başvurusunda bulunmanız gerekiyor. Bakanlık il müdürlüğüne başvuru sırasında sağlamanız gereken belgeler:

  1. Yatırımcının müracaat dilekçesi,
  2. 1/25.000 ölçekli kroki/harita,
  3. Su ürünleri yetiştiriciliği ön etüt raporu,
  4. Su tahlil sonuç raporu,
  5. Suyun tahsis edilebilecek minimum miktarı (DSİ’den alınacak)
  6. Kroki (Mevcut diğer tesislerin durumu belirtilecek.)
  7. Çiftlik durumunu açıklayıcı belge

7. TESİSİN KURULMASI

balık yetiştiriciliği (2)

İzin için başvuruda bulunduktan sonra il müdürlükleri gerekli incelemeyi yaklaşık 30 gün içerisinde yaparlar. İlgili süreç tamamlandıktan sonra tesisin kurulması için yatırımcıya 12 ay süre tanınmaktadır. Bu süre içerisinde tesisin kurulması ve projesinin hazırlanması gerekiyor. Bakanlık il müdürlüğü danışma bürosundan mutlaka proje örneğini almanızı öneririz. Aksi durumda projeyi hazırlama sürecinde mutlaka sorun yaşayacaksınız. Projenin eksiksiz bir şekilde hazırlanması ve işletmenin mevzuata uygun olarak inşa edilmesi gerekiyor.

Proje dosyasında bulunması gereken belgeler ve bilgiler:

  • Bakanlıkça verilen ön izin yazısı,
  • Sağlık açısından sakıncası olmadığına ildeki Sağlık Teşkilatından,
  • Ulaşım açısından sakınca olmadığına dair ilgili kuruluştan,
  • Tesiste kullanılacak suyun kullanılmasında sakınca olmadığına dair ilgili kuruluştan
  • Gerekli görülmesi halinde diğer ilgili kuruluşlardan alınacak belgeler,
  • Tüzel kişiler için Ticaret Sicil Gazetesi
  • Proje fizibilite raporu,
  • Bina ve Tesislerin Metraj ve Keşif Özetleri,
  • Vaziyet Planları:
  • Mimari projeler,
  • Betonarme projeler,
  • Su ve sıhhi tesisat projeleri,
  • Elektrik güç ve kumanda tesisatları projeleri
  • Arıtım projeleri
  • ÇED yönetmeliğine göre sakınca olup olmadığına dair belge
  • Teknik Şartname

8. YETİŞTİRİCİLİK BELGESİ

balık yetiştiriciliği (3)

Üretime başlayan çiftlikler tesis kurulduktan 30 gün sonra yetiştiricilik belgesi almak zorundadır. Bu belge alınmadan tesisin faaliyetini sürdürmesine izin verilmez. İlgili yetiştiricilik belgesi için Su Ürünleri Yetiştiriciliği Belgesi örneğini inceleyebilirsiniz. İlgili belgeyi almak için yine bağlı bulunduğunuz ildeki il müdürlüğüne başvurmanız gerekecek.

9. PERSONEL ZORUNLULUKLARI

balık yetiştiriciliği (6)

Her balık çiftliğinde mutlaka su ürünleri eğitimi veren fakültelerin birinden 4 yıllık eğitim almış bir personel çalıştırmak zorunludur. Tesisi kurma aşamasında ilgili bu personeli temin etmek üzere çalışma göstermenizi öneririz. İlinizdeki İŞKUR İl Müdürlüğü‘ne başvuruda bulunarak bu belgeye sahip olan ve iş arayan kişilere kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

10. SATIŞ

balık yetiştiriciliği (4)

Balık yetiştiriciliği kadar balıkların en iyi fiyattan en hızlı pazara ulaştırılması da ciddi bir önem arz eden konudur. Dolayısıyla hasat zamanında yeterli personel bulundurmanızı öneririz. Aynı zamanda balıkları doğrudan bir toptancıya satacaksanız; aracı temin etmesi ve yükleme personelini bulundurmasını da göz önünde bulundurabilirsiniz. Bu sayede ek maliyetlerden ciddi oranda sıyrılma fırsatı elde edebilirsiniz.

Satış kısmı balık çiftliklerinde son derece önemlidir. Para kazanmak için en iyi pazarı ve en iyi alıcıları bulmanız gerekiyor. Çiftlik kurumu süresi içinde bu adımı mutlaka iyi bir şekilde ele alın ve en iyi pazarları keşfetmek üzere araştırma gerçekleştirin.

Balık çiftliklerinde kazanç artışı elde etmek için ürünleri soğuk hava deposunda tutmak da bir fikirdir. Bu sayede daha fazla depolama yapabilir ayrıca en uygun zamanda ürünleri pazara sunabilirsiniz. Kendi soğuk hava deponuzu kurmak üzere harekete geçmek istiyorsanız Soğuk Hava Deposu Açmak adlı rehberimize göz atabilirsiniz. Birçok balık çiftliğinin kendi soğuk hava deposu vardır.

11. GEREKLİ SERMAYE

balık yetiştiriciliği (5)

Türkiye’de balık çiftlikleri ortalama olarak yıllık 8 milyon adet balık üretimi gerçekleştirmektedir. Bu kapasite için faaliyet gösterecek bir balık çiftliğinin kurulumu için yaklaşık olarak 2.4 milyon lira yatırım sermayesi gereksinimi vardır. Daha küçük su havzalarında kurulan balık çiftliklerini kurmak için ise gerekli maliyet 1 milyon lira düzeyinde bulunmaktadır.

12. NE KADAR KAZANDIRIR

balık yetiştiriciliği (8)

Balık çiftliklerinin gelir potansiyeli yetiştiriciliği yapılan balık türü ile balık kapasitesini içeren bir doğru orantı içermektedir. Ülkemizde 10 personel çalıştıran ve yıllık 8 milyon balık üretimi yapan bir tesisin ortalama aylık net geliri 70 bin liraya yakındır. Bu karlılık düzeyi tamamen ortalamadır ve en küçük işletme farkında önemli bir ek maliyet getirebilir. Özellikle pazar durumu bu aşamada önem arz ediyor. Eğer pazarda arzı az olan bir balık türünü yetiştirmek üzere harekete geçerseniz; gelir avantajınız büyük oranda artabilir.

Yazar: Yeni İş Fikirleri